Phong tục mừng tuổi đầu năm của người Việt

By on February 12, 2013

Lì xì đầu năm, mừng tuổi đầu năm, mở hàng đầu năm , tuy tên gọi có thể khác nhau nhưng đều chỉ về phong tục đã có từ lâu đời ở Việt Nam vào ngày Têt. Tiền mừng tuổi ngày Tết không tính theo giá trị nhưng nhất thiết phải thật mới, phẳng phiu không một nếp gấp nhỏ.

Sáng mùng Một Tết lên chúc Tết ông bà, lũ trẻ con bao giờ cũng được mở hàng đầu tiên với những lời chúc của các cụ “hay ăn, chóng lớn, học giỏi, chăm làm…” gắn với phong tục mừng tuổi đầu năm.

mừng tuổi đầu năm

Tục mừng tuổi đầu năm nghe nói là có nguồn gốc từ Trung Quốc, cũng chẳng du nhập sang Việt Nam từ khi nào. Chỉ biết rằng, mừng tuổi ngày càng trở thành một tục lệ không thể thiếu trong dịp đầu xuân mới ở Việt Nam. Tôi cũng không muốn đi sâu vào việc truy nguyên nguồn gốc chính xác của cái lệ mừng tuổi người già và trẻ con vào sáng Mùng Một Tết, thời này, chỉ cần tìm kiếm trên Google là ra cả đống thông tin. Với tôi, từ hồi còn bé tẹo, lúc bắt đầu biết nhớ nhiều chuyện thì sáng Mùng Một Tết bao giờ cũng được ông bà mừng tuổi.

Những ngày của cái thời “bao cấp” ấy thật khó khăn, đến miếng ăn còn thiếu thốn đủ bề chứ nói gì đến khoản rong chơi, nhậu nhẹt như bây giờ. Thế nhưng cứ đến Tết là nhà nào nhà nấy cũng cố gắng lo toan, sắm sửa mọi thứ cho nó tươm hơn lúc thường. Trong những món đồ Tết ấy thế nào cũng phải có một ít phong bao và tiền giấy mới cáu cạnh. Cái thời cơ hàn, đến phong bì viết thư còn chẳng có thì lấy đâu ra phong bao Tàu long lanh hào nhoáng như bây giờ?

Ấy thế mà nhất định phải lùng bằng được mấy cái thật đẹp để mừng tuổi ông bà nội ngoại. Tiền mừng tuổi ngày Tết không tính theo giá trị nhưng nhất thiết phải thật mới, phẳng phiu không một nếp gấp nhỏ. Sáng mùng Một Tết lên chúc Tết ông bà, lũ trẻ con bao giờ cũng được mở hàng đầu tiên với những lời chúc của các cụ “hay ăn, chóng lớn, học giỏi, chăm làm…” đại loại là như thế. Sau đó đến lượt bố mẹ mừng tuổi ông bà và chúc sức khỏe cho cả năm. Lũ trẻ con chúng tôi sung sướng lắm, suốt mấy ngày Tết giữ gìn những phong bao mừng tuổi ấy rất cẩn thận, đi đâu cũng mang theo và khoe với nhau xem ai có bao đẹp hơn. Sau mấy ngày Tết, bao nhiêu tiền mừng tuổi phải đem bỏ lợn tiết kiệm hết, còn bé quá thì chưa được tiêu tiền. Như thế tục mừng tuổi ngày Tết đặc biệt dành cho trẻ em và người cao tuổi. Ấy là dạo trước nó thế. Còn thời nay?

Cũng không nhớ chính xác về thời điểm cụ thể, nhưng có lẽ sớm ra và đồng loạt thì hình như sau đợt đổi tiền năm 1985, cũng phải cữ năm 1986-1987 trở đi thì người ta bắt đầu mới mừng tuổi tràn lan, làm mất cả cái hay và ý nghĩa của nó đi. Khổ thế đấy “Phú quý sinh lễ nghĩa”, từ ngày đồng tiền xông xênh, chớm có của ăn của để, người ta cũng ra vẻ hơn trước. Và hình như bây giờ người ta không quan tâm tới hình thức cái phong bì nữa, số lượng bên trong mới đáng kể. Như thế từ trong nhà thằng con trai nứt mắt ra đã thẽ thọt hỏi dò “năm nay bố mừng tuổi con bao nhiêu?” Ở cơ quan thì mấy chị bạo mồm cứ chờ sếp đi ngang qua là cao giọng “năm nay làm ăn phát đạt, thế nào sếp cũng mừng tuổi nhiều tiền” làm cho ông sếp nào đó còn đang chóng mặt với sổ sách cuối năm thêm phần cáu gắt. Chung quy lại cái lệ mừng tuổi rất đẹp và có ý nghĩa bỗng trở thành chuyện…làm kinh tế ngày Tết! Lũ trẻ ngày nay nhận được phong bao mừng tuổi là xé toạc ngay ra đếm tiền rồi vứt toẹt cái vỏ xuống đất. Khổ thân nhà nào bị con về cằn nhằn “bố mẹ mừng tuổi con ít quá, con A thằng B được mừng tuổi cả con Iphone”.

Nguyên trong cái tên “Mừng Tuổi” đã bao hàm ý nghĩa. Với trẻ con thì thêm tuổi thêm lớn, với người già thì thêm tuổi thêm khỏe. Dẫu biết cũng chỉ là một điều mong ước nhưng nó chân thành và quý giá biết bao. Trong một hành xử nhỏ nhoi ấy là cả một giá trị văn hóa tinh thần, là những chuẩn mực của xã hội trường tồn. Hy vọng rằng những thứ xô bồ chỉ là tạm bợ, lệ mừng tuổi đầu năm mới sẽ trở lại với nguyên ý nghĩa cao đẹp của nó.

Ngày nay phú quý sinh lễ nghĩa….mừng tuổi đã trở thành hình thức làm kinh tế và đang mất dần đi ý nghĩa….

Theo Lan Hương / Cinet

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
Phong tục mừng tuổi đầu năm của người Việt, 10.0 out of 10 based on 2 ratings

Gửi phản hồi

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>