Những món bánh quê của mẹ

By on 07/04/2014
bánh quê

     Quê mẹ ở một làng thuần nông với hai vụ lúa xanh tốt quanh năm cùng một cánh đồng ngô khoai bạt ngàn vào vụ đông nơi đây, có nhiều món bánh quê hương ..

   Không giàu có, không làm ăn buôn bán xô bồ, cha mẹ dành dụm hạt thóc, hạt ngô nuôi con học hành khôn lớn. Những đứa con đi làm ăn, công tác xa cứ cuối tuần, hoặc dịp lễ, tết lại trở về nhà với ông bà, bố mẹ quây quần, đầm ấm .

bánh quê

            Những thứ trồng ra coi như cây nhà là vương nên vào những ngày nghỉ, dịp tuần rằm, lễ tết hay giỗ chạp, mừng đám sinh đẻ ở làng tôi hầu như nhà nào cũng làm các loại bánh. Nào là bánh nếp, bánh tẻ, bánh ngọt, mặn đủ loại với nguyên liệu chính là từ những nguyên liệu chính từ gạo, khoai, đỗ với là dong và lá chuối trồng trong vườn nhà. Chỉ mua thêm một vài thứ như đường, thịt, mộc nhĩ, hành thì cả nhà đã có một nồi bánh ngon lành vừa ăn, vừa làm quà biếu từ quê dành cho người thân ở xa, vừa gần gũi, tình cảm lại ngon lành, sạch sẽ.

            Qua rằm tháng giêng có lễ Tết Hàn thực mùng 3-3 thì mẹ làm bánh trôi bánh chay cúng các cụ xong dùng cho cả nhà ăn vừa mát vừa ngon. Nhưng bây giờ, vào những ngày hè nóng nực mẹ cũng vẫn hay làm món bánh này vì má, bổ, lại dễ làm. Bánh trôi được làm bằng bột nếp bọc đường đỏ, bánh chay thì không có nhân nhưng và nấu với bột sắn dây, đường kính trắng và đậu xanh  rất thơm, ngọt và mát với nhiều liệu hương vị quyện đều vào nhau.

            Bánh khoai sọ chủ yếu được làm vào mùa hè, nhất là dịp rằm tháng 7, lúc đấy ở làng tôi bắt đầu thu hoạch rất nhiều khoai, hầu như nhà nào cũng trồng vừa để bán vừa để ăn. Làm bánh khoai sọ chọn những củ khoai cái thì bánh mới dòn, vẫn mềm mà không bị nát. Khoai thái mỏng rồi trộn với bột gạo tẻ, gói bánh với nhân đậu xanh, và thịt ba chỉ nêm vừa gia vị thì ăn no mà không biết chán. Bánh khoai sọ ăn nóng thì càng ngon và có tính mát, không bị nóng, không ngấy. Vào ngày rằm hoặc ngày giỗ, mẹ luộc cả một nồi bánh to mà đông con cháu cũng ăn hết, lại chia cho mọi người ra về làm quà.

            Ở quê, bao giờ mẹ cũng dành một ô ruộng cấy lúa nếp để những dịp giỗ tết thổi xôi, làm bánh. Bánh nếp để ăn chơi trong vài ngày mà không sợ ôi thiu, là thứ quà ăn vặt ở quê hoặc ăn những lúc chán cơm. Bánh nếp còn gọi là bánh rợm, có vỏ làm bằng bột nếp, nhân đỗ xanh  và gói bằng là chuối. Mẹ thường chia làm 2 mẻ bánh mặn và ngọt, bánh mặn thì có nhân đậu xanh ướp mắm muối, hành mỡ vừa ăn, bánh ngọt thì có nhân đậu xanh trộn với đường kính trắng, hạt sen và dừa tươi. Đặc biệt, bột bánh được mẹ lọc kỹ nhiều lần nên vỏ bánh nhỏ mịn, lúc chín ăn dẻo dai rất ngon mà có thể để được nhiều ngày. Bánh rợm nhân đường của mẹ rất ngon mà không phải ai cũng làm được, mấy chị em tôi đã đi nhiều nơi và được ăn nhiều món bánh nhưng thấy món bánh của mẹ rất đặc biệt, không thể nào quên được. Vị ngọt bùi, thơm mát của đậu đỗ, sen dừa khiến mỗi khi xa mẹ, xa quê mà lòng tôi còn mãi nỗi nhớ khôn nguôi.

   Bánh tẻ cũng là thứ bánh dân dã mà mẹ thích ăn nhất nhưng lại tốn nhiều thời gian làm bánh hơn. Muốn bánh quê ngon chọn loại gạo tẻ ngon, gạo thơm càng tốt rồi xay thành bột nhỏ mịn, ngâm lọc và thay nước trong nhiều giờ để vỏ bánh trong và dòn dai hơn, sau đó quấy bột trong nồi lớn với lửa to để bột dẻo quánh lại thì gói bánh. Nhân bánh là hỗn hợp thịt lạc vai, mộc nhĩ và hành hoa băm thái nhỏ và xào với gia vị vừa ăn. Bánh tẻ ăn nóng vào những ngày mưa lạnh thì ngon tuyệt, lúc luộc bánh, không thả trực tiếp vào xoong mà phải hấp cách thủy. Thức này không những làm quà ăn sáng mà còn được mọi người hay dùng cho các bữa tiệc  trong nhà hàng, khách sạn. Nhưng ở Bắc Ninh quê tôi, bánh tẻ ngon và nổi tiếng nhất là ở làng Chờ ,huyện Yên Phong, là thứ quà cho bạn bè, con cháu xa gần mỗi khi có dịp về thăm quê.

            Hương vị ngọt ngào, thơm mát từ những món bánh quê của mẹ còn có mùi của đất, mùi của rơm, của những ngày mẹ còng lưng dưới nắng cháy. Quê mẹ còn nhiều món bánh  dân dã như bánh đúc, bánh khúc, bánh ngô… với mỗi mùa một thức, một hương vị khác nhau. Bây giờ, các loại bánh này được bán nhiều ở hàng chợ, muốn ăn lúc nào là có thể mua được dễ dàng, nhưng những món bánh quê của mẹ vẫn thơm ngon, đậm đà chứa cả tình mẹ, cả  hồn quê tha thiết, ân tình…

                                                                                           Tác giả:  Nguyễn Thị Minh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *