Bà Chúa Thác Bờ vốn là người Mường, sinh quán ở đất Hòa Bình dưới thời nhà Lê (có người nói là thời Trần).

Chúa Thác Bờ tên thật là Đinh Thị Vân, con gái một gia đình tộc trưởng người Mường ở Kim Bôi, Hòa Bình. Chúa xưa vốn là tiên nữ, giáng sinh vào nhà họ Đinh, sau này, đất nước gặp cơn loạn lạc, bà đã tập hợp dân Mường liên kết với các dân tộc khác ở vùng đất Hòa Bình, đứng lên đánh đuổi quân xâm lược. Sau khi đã đánh đuổi được bọn ngoại xâm, bà được triều đình giao cho cai quản vùng đất Mường ở Hòa Bình. Tại đây bà giúp dân ổn định cuộc sống, dạy nhân dân lên rẫy làm nương, xuống sông Đà thả lưới đánh bắt cá (tương truyền Chúa Thác còn là người giúp dân trị thủy, chế ngự con sông Đà cuồn cuộn sóng hung dữ). Khi thanh nhàn, chúa lại một mình trên chiếc thuyền độc mộc, chèo từ Bến Ngọc, Sông Đà đi du ngoạn khắp các thắng cảnh.

Chúa Thác Bờ rất hay ngự về đồng, thông thường Chúa Thác thường hay ngự về sau Chầu Đệ Tam (vậy nên có người lại gọi là Chầu Thác Bờ nhưng đôi khi có người lại hầu Chúa Thác sau Chúa Mường Đệ Tam Lâm Thao hoặc hầu chúa sau Chầu Bé Thượng), nhưng Chúa Thác Bờ thường hay ngự về hơn Chầu Đệ Tam và có khi người ta không thỉnh Chầu Đệ Tam mà thỉnh luôn chúa về chứng tòa Sơn Trang màu trắng rồi thả cá phóng sinh trong đại lễ khai đàn mở phủ. Chúa ngự về đồng thường mặc áo trắng, quầy đen, đai xanh, bên hông có xà tích bạc, chúa về khai cuông rồi một tay cầm chèo, một tay cầm mồi, bẻ lái dạo chơi trên sông Đà. Đền Chúa Thác Bờ là địa danh thắng cảnh hàng năm được rất đông du khách đến chiêm bái, được lập ở thị xã Hòa Bình, ngay trên hòn đảo giữa dòng sông Đà, ngoài ra còn có một nơi còn lưu lại thánh tích rõ ràng nhất của Chúa Thác Bờ là Động Tiên_nằm sừng sững giữa dòng sông Đà cuộn sóng. Từ các địa danh này đi tới nhà máy thủy điện Hòa Bình rất gần và đều phải đi bằng ca nô mới tới được. Ngày tiệc cúa Chúa Thác Bờ là ngày 1/4 âm lịch (có người nói là 12/4 âm lịch).

Văn chúa Thác Bờ
Vầng nhật nguyệt đêm ngày soi tỏ
Cảnh thác bờ rực rỡ càn khôn
Lô xô đá mọc đầu nguồn
Thiên nhiên khéo tạc đầu luồng chơi vơi
Cảnh thác bờ là nơi thắng tích
Lập ngôi đền thanh lịch biết bao
Sông đà nước chảy rì rào
Sông đà nước chảy rì rào
Sau đền đá mọc thấp cao mấy tầng
Cảnh thanh xuân chiều quang soi tỏ
Chúa thác bờ tiên nữ giáng sinh
Họ mường áo trắng đai xanh
Họ mường áo trắng đai xanh
Lưng đeo xà tích ở bên mình túi dao
Đôi mắt phượng hoa cài trâm dắt
Vầng trán xinh vẻ mặt càng tươi
Chúa môi son như đóa hoa cuời
Môi son như  đóa hoa cười
Thanh tân lịch sử mắt ngời thứ ba
tóc rườm rà rẽ đôi cánh phượng
Nét cong cong uốn lượn đường tơ
Xinh xinh để liễu thẫn thờ
Xinh để liễu thẫn thờ
Người xinh thời cảnh thác bờ cũng xinh
Thú hữu tình rong chơi các ngả
Bước ngao du phắp nẻo non cao
Mường bi, mường nậm, phố sào
Trầm ngâm yên lịch lại vào Kim Bôi
Khi thanh nhàn chèo bơi bến ngọc
Dọc sông đà dạo khắp suối khe
Hang miến suối rút chèo về
Ngược xuôi xuôi ngược thuyền kề động tiên
Khắp mọi nơi kêu cầu lễ bái
Ai có lòng chúa đoái lòng thương
Ai mà căn số dở dang
Bài sai thập nhị tiên nàng
Khăn điều áo thắm dịu dàng bước ra
Cô nàng cả dâng bông dâng hoa
Khi thanh nhàn ,khi thanh nhan chèo bơi bến ngọc
Ngược sông đà dạo khắp suối khe
Trên hang miến suối rút chèo về
Chèo vào cho tới bồng lai
Chơi hồ ba bể mười hai cửa ngàn
Rừng hòe quế rừng lan rừng cúc
Rừng bạch mai rừng trúc rừng thông
Đường lên uốn lượn khúc rồng
Thanh nhàn dạo khắp nơi nơi
Mai đà suối rút chơi kim bôi hòa bình
Núi ngũ nhạc rừng xanh mở lối
Qua lương sơn thẳng tới dốc cun
Non cao khuất khúc dặm trường
Non cao khuất khúc dặm trường
Dân cư vắng vẻ xóm làng lơ thơ
Trâu gõ mõ tiếng gà cục tác
Vượn ru con tha thiết canh thâu
Chim công múa quạt bên lầu
Chim công múa quạt bên lầu
Tiếng chim khảm khắc về chầu ca vang
Bên sườn núi nhà sàn mấy lớp
Cầu thang mây nhẹ gót rung rinh
Tắc kè gióng dả cầm canh
Tắc kè gióng dả cầm canh
Đàn ong lấy mật lượn quanh bản mường
Dưới chân núi măng giang măng nứa
Cùng măng tre nấm mọc thơm thay
Khế chua sung chát gừng cay
Khế chua sung chát gừng cay
Bí ngô mướp đắng ngô khoai lạc vừng
Tiều hớn hở băng rừng đốn củi
Dưới sông đà chìm nổi nhấp nhô
Ai lên cảnh đẹp thác bờ.
Xe loan thánh giá hồi cung.
Nghe nhạc

Loading...

Leave a Reply

Please Login to comment
  Subscribe  
Nhận thông báo