Chầu Tám Bát Nàn là vị chầu bà giáng sinh dưới thời nước ta còn trong ách đô hộ của nhà Đông Hán, tên thật của bà là Vũ Thị Thục Nương, con gái thầy thuốc Vũ Chất, nguyên quán ở Phượng Lâu, Bạch Hạc (nay thuộc Vĩnh Phúc).

Picture_250

Tương truyền, gia đình họ Vũ vốn thuộc dòng hào phú, một hôm ông Vũ Chất đi dạo chơi qua ngọn núi nọ, thấy ngôi miếu thờ Sơn Tinh Công Chúa được lập từ thời thượng cổ, nay hoang tàn đổ nát, ông thành tâm liền huy động nhân dân quanh vùng góp tiền của công sức để tu sửa lại ngôi đền khang trang hơn. Khi về đến nhà chợt nằm mộng thấy có người tiên nữ đến xin làm con để trả ơn đã sửa đền. Liền đó, vợ ông thấy gió thu thổi, rồi có bóng người tiên nữ hiện ra trong làn hoa rơi trước cửa, kế đến thái bà thụ thai, đến ngày rằm tháng tám thì hạ sinh được chầu bà. Bà là người con gái xinh đẹp đảm đang lại giỏi cung kiếm. Thái Thú Giao Châu lúc bấy giờ là Tô Định đem lòng si mê, muốn cùng bà kết duyên nhưng bà không chịu. Hắn bèn sai người giết hại cha bà cùng với lang quân của bà là Phạm Danh Hương.

Thù nhà nợ nước, bà bèn tập hợp quân dân phất cờ khởi nghĩa. Vào năm 40 (SCN), chầu cùng với Hai Bà Trưng đánh đuổi được quân xâm lược Đông Hán (trong tích này còn lưu truyền câu chuyện, khi dấy binh ở Tiên La thì chầu bà đã nghe tiếng Hai Bà Trưng hiệu triệu, nhưng còn băn khoăn chưa biết có nên tập hợp nghĩa quân cùng Hai Bà không, thì vào đêm đó, chầu nằm mơ thấy nữ thần vâng lệnh Ngọc Hoàng xuống trao cho chầu bà lá cờ thần và khuyên chầu nên theo Hai Bà Trưng phất cờ dẹp giặc, và Chầu Bát đã làm theo ý trời, về Mê Linh tụ nghĩa), chầu được Bà Trưng Vương phong cho là Bát Nàn Đông Nhung Đại Tướng Quân (còn có cách giải thích là chầu đã giúp dân thoát khỏi tám nạn của quân đô hộ nên có danh “Bát Nàn Tướng Quân” là do đọc chệch từ “bát nạn”), giao cho bà cùng với bà Lê Chân (Thánh Thiên Công Chúa) trấn giữ miền duyên hải (từ Hải Phòng đến Thái Bình). Năm 43 (SCN), sau ba năm nước nhà độc lập, quân Đông Hán dưới quyền chỉ huy của Mã Viện, quay lại xâm chiếm nước ta, bà cùng với Hai Bà Trưng kiên cường đánh trả, nhưng do thế yếu ( trong trận quyết chiến cuối cùng, quân giặc đã dùng kế hiểm, biết binh sĩ ta toàn nữ giới, nên chúng hò nhau khỏa thân xông vào, các bà không chống đỡ nổi phải rút lui), cuối cùng chầu cũng theo gương hai bà, trẫm mình để bảo toàn khí tiết (có tài liệu còn ghi lại khi bà kéo quân về đến ngã ba Nông thì đột nhiên có dải lụa hồng từ đâu bay tới, thế là quân giặc liền hò réo để bao vây bà, thi thể của bà xẻ làm tám mảnh, trôi về đâu, hiển ở đấy để nhân dân lập đền thờ).

Chầu Tám Bát Nàn cũng thường hay ngự về đồng (nhất là trong những dịp tiệc vui hoặc về đền chầu). Khi ngự đồng bà thường mặc áo màu vàng (trước đây thì thường lại là màu xanh), đầu đội khăn đóng (khăn vành dây) màu vàng, có dải von hoặc vỉ lét thắt dải buộc, sau lưng dắt kiếm và cờ lệnh, tay múa kiếm và cờ lệnh ngũ sắc.

Đền thờ Chầu Tám Bát Nàn có ở rất nhiều nơi: nổi tiếng nhất có Đền Tiên La thuộc thôn Đoan Hùng, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình (tại đây là nơi nhân dân chịu ơn chầu cũng là nơi di thể chầu trôi về, nên ở đây chầu còn được tôn xưng hẳn là Mẫu Tiên La, nên cũng có khi gọi là Chầu Bát Tiên La), tại đây vẫn còn lưu truyền câu chuyện: khi Chầu Bát đã thác ở trên ngàn, chầu còn hóa phép đốn cây rừng, đóng thành bè gỗ theo dòng trôi về bến sông gần đền Tiên La rồi bà báo mộng cho người thủ đền cùng dân quanh vùng ra đón bè về để tu sửa đền. Tiếp đến là Đền Đồng Mỏ, thuộc thị trấn Đồng Mỏ, tỉnh Lạng Sơn (tương truyền là nơi chầu hóa), ngoài ra còn có Đền Tân La ở Dốc Lã thuộc tỉnh Hưng Yên (là nơi chầu đóng quân) và Đền Tiên La (đền vọng) hay còn gọi là Đền Tám Gian tại đường Lê Lợi, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng (cũng là nơi di hài chầu trôi về, tại đây bà còn được tôn xưng với tên Chúa Bát Nàn, thường được hầu sau hàng Tam Vị Chúa Mường, về làm lễ tấu hương và khai quang như quan lớn chứ không hầu vào hàng Tứ Phủ Chầu Bà như thông thường) và còn rất nhiều đền khác trong tỉnh Thái Bình và nơi quê nhà của bà ở tỉnh Vĩnh Phúc. Ngày tiệc của Chầu Bát là ngày 17/3 âm lịch (là ngày chầu hóa).

Văn chầu:

Loading...

Ai về qua tỉnh thái bình

Nhớ về bái yết Bát Nàn Tướng quân

Ngôi đền thờ đại tướng đông nhung

Quê người trên Bạch Hạc ở qua vùng thượng lâu

Vào những năm trước đầu thế kỷ

Năm bốn ba khi trước công nguyên

Có người trinh nữ thảo hiền

Một người trinh nữ thảo hiền

Tu nhân tích đức lưu truyền đời sau

Quê hương vĩnh phúc thượng lâu

Có nhà họ vũ vốn dòng nho gia

Nay nổi danh nghề thuốc đông y

Nổi danh nghề thuốc đông y

Cứu sinh trị bệnh ngừa nguy ở đời

Tuổi già đã ngoài mà năm mươi

Mong sao trông được một người để cậy trông

Có một hôm sự lạ trong phòng

Đóa hoa sớm nở trong lòng bào thai

Tin đưa truyền khắp mọi nơi

Ngày rằm tháng tám chúa bà giáng sinh

Thục Nương họ vũ là tên

Thục Nương họ vũ là tên

Mẹ cha ấp ủ nâng niu sớm chiều

Lớn lên học một biết hai

Văn chương thơ phú nào hề chầu kém ai

Môi son má phấn mĩ miều

Văn chương thơ phú nào hề chầu kém ai

Đất phượng lâu tiên linh giáng thế

Nữ thục nương vũ tộc trâm oanh

Giao châu gặp vận đao binh

Giặc tô sát hại dân tình khốn thay

Giao châu gặp vận đao binh

Giặc tô sát hại để dân tình khốn thay

Ách nô lệ xéo giầy nhân nghĩa

Hại người hiền giết kẻ trung lương

Túi cơm giá áo một phường

Ôm chân quân nghịch tặc tính đường lợi danh

Túi cơm giá áo một phường

Ôm chân quân nghịch tặc tính đường lợi danh

Cơn sóng gió bất bình nay nổi dậy
Thương cha già lửa cháy dầu sôi
Phạm hương chàng đã qua đời
Vì ta nhan sắc cho người hàm oan
Về đồng làm lễ dâng nhang
Lễ phật ngũ bái mười phương độ trì

Tay dâng nhang miệng khấn dù rì

Bài sai bái sai đố triệu lục cung

Nàng ân nàng ái vốn dòng sơn trang

Tính chầu hay măng trúc măng giang
Măng tre măng lứa cơm lam trà vàng
Đùng đùng tiếng trống mê linh
Phất cờ khởi nghĩa chầu bát ghi danh hàng đầu
Có binh thư đọc suốt đêm thâu
Binh thư đọc suốt đêm thâu
Ngày ngày luyện tập dãi dầu ba quân

Quân tô định phách lạc hồn siêu

Tô định phách lạc hồn siêu

Giặc nhà bóng dáng không còn một tên

Nay nước nam độc lập ven toàn

Nước non độc lập ven toàn

Chữ vương xuống chiếu người gia ban

Trẻ già trai gái không quên

Sớm sinh ra cảnh liễu bồ

Tấm thân tuyết nguyệt thiên thu rọi truyền

Nhà họ vũ vốn dòng học uy

Tuổi xuân linh cứu trợ muôn dân

Qua chơi đỉnh núi non phần

Nhìn xem phong cảnh thêm phần thanh tân

Qua chơi đỉnh núi non phần

Nhìn xem phong cảnh thêm phần thanh tân

Nhác thấy miếu sơn tinh công chúa

Vốn từ xưa thượng cổ anh linh

Qua cơn loạn lạc đao binh

Nắng mưa đổ nát cung đình vắng tanh

Trước từ đường tâm hương con khấn nguyện

Nguyện vì đời tuốt kiếm ra tay

Nay cúi xin người chép tấm lòng nay

Thù nhà nợ nước dạ này không nguôi

Con thỉnh tâu đất trời rửa hận

Hận thù nhà ước vận hưng long

Hỡi ơi chàng tráng sĩ anh hùng

Khôn thiêng chứng giám cho lòng thiếp nay

Đêm thanh vắng canh ba lạnh lẽo

Giọt mưa rơi nặng trĩu ngàn cân

Gươm thề tuốt nắp cầm tay

Lâm râm khấn nguyện đất dày trời cao

Lời khấn nguyện dãi bày trước án

Lửa căm thù giặc hán sục sôi

Thà rằng không đội trời chung

Moi gan giặc hán tế người thác oan

Tới chút phận tơ đào liễu yếu

Hận thù nhà há chịu khoanh tay

Ơi chàng tráng sĩ anh hùng

Khôn thiêng chứng dám cho lòng thiếp nay

Giường lạnh lẽo chiêu hồn liệt sĩ

Rượu ba tuần giọt lệ chứa chan

Phạm hương chàng hỡi có hay

Khi chàng gan sắt để người hàm oan

Đôi chút phận tơ đào liễu yếu

Hận thù nhà há chịu khoanh tay

Ơi chàng tráng sĩ anh hùng

Khôn thiêng chứng dám cho lòng thiếp nay

Đêm thanh vắng trả nơi trăng nhẽ

Xin thấu tình lòng trẻ ngây thơ

Giết xong đốt xác quân thù

Thanh thanh nhẹ bước trời vừa rạng đông.

Xe loan thánh giá hồi cung.

Nhạc:

Loading...

Leave a Reply

Please Login to comment
  Subscribe  
Nhận thông báo