Hà Nội ngày nay vẫn còn tồn tại một địa danh mang tên Cầu Giấy, sở dĩ có tên như vậy là vì gần cầu có một cái chợ chuyên bán giấy ở làng Hạ Yên hay còn gọi là làng Cót vì vậy mang tên Cầu Giấy. không phải ngẫu nhiên một chiếc cầu bé nhỏ lại để lại dấu ấn mạnh mẽ trong lịch sử.

Cầu Giấy xưa
Cầu Giấy xưa

Năm 1858 Pháp tấn công Đà Nẵng, dù đã cố gắng nhưng chúng vẫn thất bại, sau đó pháp đã tiến quân vào đánh chiếm Sài Gòn (1860) lần lượt đánh chiếm ba tỉnh miền Đông Nam kỳ (1862) sau đó chinh phục luôn cả ba tỉnh miền Tây (1867). Sau khi hoàn tất công việc đánh chiếm Nam Kỳ chúng âm mưu đánh chiếm Bắc kỳ, tuy nhiên không có một lý do chính đáng nào để hợp thức hóa việc đưa quân ra miền Bắc. Nhân khi phái đoàn khám phá sông Mêkong của đại tá hải quân Doudart de Lagree nhằm mục đích tìm đường bắc tiến, xác nhận sông ghềnh thác quá nhiều không đi lại được, ông liền nghĩ đến sông Hồng mà nhà buôn Jean Dupuis đã sử dụng. Ngay sau khi được đại tá hải quân cầu cứu, soái phủ Nam kỳ Dupre chộp ngay dịp hiếm, lấy cớ bảo vệ người đồng bào để xâm nhập miền Bắc. Người được giao nhiệm vụ này là Francis Garnie, ông từ chối một đội quân 400 người do soái phủ Nam kỳ cung cấp, mà chỉ huy 15 thủy thủ và 30 thủy lục quân ra Hà Nội. Được sự giúp đỡ của đức giám mục Puginier và các giáo sỹ công giáo, thành Hà Nội nhanh chóng bị hạ, Bắc Kỳ Khâm mạng Tuyên sát Đổng Sức Đại thần Nguyễn Tri Phương (1800 – 1873), bị thương nặng và mất sau đó một tháng. Francis Garnie đã nhân cơ hội đó tuyên bố Sông Hồng mở cửa, tự do đi lại rồi cùng với một nhóm quân đi đánh chiếm Hưng Yên, Phủ Lý, hải Dương, Ninh Bình, Nam Định.

Trong khi ông đang mải chinh chiến thì thành Hà Nội bị quân Cờ Đen bao vây, Francis Garnie vội vã trở về tổ chức các chống đỡ. Ngày 21/12/1873 trong khi đang hội bàn với Jean Dupuis và giám mục Puginier, khi biết có quân Cờ Đen, ông liền chia thành ba nhóm truy đuổi tuy nhiên lại rơi vào phục kích, “khi nghe tiếng súng, trung sĩ Champion chạy lại thì thấy cơ thể của Francis Garnie bị mất đầu, quân cờ đen đã có thì giờ cắt mang đi”. Thi hài của Francis Garnie tạm chôn ở Hà Nội,sau đó được đưa về Sài Gòn năm 1875 và đem về Pháp sau một thế kỷ (năm 1987)

Cầu Giấy ngày nay
Cầu Giấy ngày nay

Cái chết của Francis Garnie không làm cho pháp từ bỏ âm mưu xâm lược Miền Bắc, mà trong mắt họ Bắc kỳ không chỉ là bàn đạp tấn công Vân Nam, mà trở thành một vùng đất màu mỡ, tài nguyên gỗ và kim loại hấp dẫn. Những nguồn lợi đó đã thôi thúc quốc hội Pháp bỏ phiếu gia tăng ngân sách chiến tranh Việt Nam. 700 quân binh trên bốn pháo hạm nhỏ, dưới sự chỉ huy của đại úy hải quân Henri Riviere đã đánh chiếm thành Hà Nội ngày 25/04/1882 sau khi tối hậu thư đòi giải binh không được thi hành. Tổng đốc Hà Ninh (Hà Nội – Ninh Bình) Hoàng Diệu (1828 – 1882) đốc quân chống giữ anh dũng, nhưng chỉ cầm cự được hai giờ, trong lúc tuyệt vọng ông ra lệnh cho tướng sĩ giải tán để tránh thương vong, còn lại một mình chạy lên hành cung cắn ngón tay, lấy máu viết biểu tạ tội dân.

Một năm sau khi chiếm thành Hà Nội, Henri Riviere nối gót Francis Garnie trước đó đi đánh chiếm Nam Định, hai tháng sau nghe tin quân Cờ Đen vây hãm thành Hà Nội, ông tổ chức một cuộc hành quân tới phủ Hoài Đức gồm có 6 đại đội thủy bộ binh 500 người, chia làm 3 nhóm. Trong khi dẫn quân đi chiếm lại một khẩu pháo bị quân Cờ Đen chiếm, Henri Riviere bị một viên đạn bắn giữa trán và chết ngay sau đó, quân Cờ Đen giành nhau cắt đầu mang đi. Trong trận Cầu Giấy này, Pháp bị thiệt hại nhiều, thi hài của Henri Riviere được chôn ở Hà Nội sau đó đưa về nghĩa trang Montmartre ở Pari.

Dưới sự chỉ huy của quân đội triều đình, hai sĩ quan người Pháp đã bỏ mạng ngay tại Cầu Giấy. Chính điều đó đã làm cho một chiếc cầu nhỏ bằng gạch không có gì đặc sắc, nhưng đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc. Cái chết của hai sĩ quan Pháp, là màn mở đầu cho công cuộc chinh phục Bắc Kỳ sau này. Sự hi sinh anh dũng của hai vị tướng trấn giữ thành, là tấm gương sáng chói về lòng trung nghĩa, đã phần nào nói lên được ý chí chống Pháp của nhân dân và triều đình nhà Nguyễn trong thời điểm hiện tại.

Theo baotanglichsu

* Nếu bài viết này hữu ích với bạn, hãy “tiếp lửa” cho Tâm Học bằng cách bấm Like, Google +1, Tweet hoặc Chia Sẻ, Gửi….cho bạn bè , người thân. Chân thành cảm ơn!

Loading...

Loading...

Leave a Reply

Please Login to comment
  Subscribe  
Nhận thông báo