Giỗ Tổ Hùng Vương là văn hoá đặc trưng của người Việt Nam chúng ta.

legioto.TAMHOC
Xin mời các cụ ông cụ bà, các cô dì chú bác, các bạn trẻ gái trai hãy nhanh chân rảo bước trên chặng đường dài đến với Tâm Học cùng tìm hiểu “Giỗ Tổ Hùng Vương” để thấy được ý nghĩ to lớn của ngày này.

Giỗ Tổ Hùng Vương là Quốc Lễ và là ngày nghỉ của toàn thể người dân Việt.
Thờ cúng Hùng Vương tại Đền Hùng (Dù ai đi ngược về xuôi – Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba (10/3 Âm Lịch).
Địa điểm: Núi Nghĩa Lĩnh, Xã Hy Cương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

Thế kỷ thứ XV, dân tộc Việt Nam vượt qua một thử thách lớn.
Với thắng lợi của cuộc kháng chiến chống giặc Minh, Đại Việt đã chấm dứt hai thập kỷ đô hộ của ngoại bang, nối lại “quốc thống” được mở ra không chỉ từ khi đức Ngô Quyền với chiến thắng Bạch Đằng (938) mở ra thời tự chủ vững bền trải qua các triều đại Ngô, Đinh, Tiền Lê và rực rỡ với các triều đại Lý và Trần, mà ý niệm về “quốc thống” còn vượt qua hơn một ngàn năm Bắc thuộc để gắn với thời đại Văn Lang của các Vua Hùng dựng nước.

Sách vở của các triều đại từ nhà Hồ trở về trước bị kẻ đô hộ ngoại bang triệt hạ chẳng còn là bao nhưng trong ký ức dân gian thì vô cùng sâu đậm. Vì thế mà kể từ nhà Lê, quốc sử của nhà nước và quốc tính của dân gian luôn hướng tới cội nguồn mà với một dân tộc coi việc thờ cúng tổ tiên làm trọng hơn cả thì ý niệm về Quốc Tổ luôn là thiêng liêng nhất.

Ngay trong lời tựa của sách “Lam Sơn Thực Lục”, thông điệp sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Minh, người có công trung hưng đất nước, đức Lê Thái Tổ, đã xác định cái nguyên lý tạo dựng nền tự chủ và văn hiến của Đại Việt: “Vật gốc từ Trời, người gốc từ Tổ, ví như nước và cây phải có gốc nguồn…

Vì rằng gốc có vượng thì lá mới tốt, nguồn có sâu thì dòng mới dài, nếu không có nhân ân của đời trước bồi đắp dày dặn, phúc trạch đời trước chung đúc lớn lao, thì làm sao lại có thể được như (ngày nay) vậy”. Và Ức Trai Nguyễn Trãi đã khẳng định hùng hồn hơn nữa trong áng hùng văn rung động lòng người: “Như nước Đại Việt ta thưở trước/ Vốn xưng nền văn hiến đã lâu/ Bờ cõi, cương vực đã chia/ Phong tục Bắc Nam cũng khác…” (Bình Ngô Đại Cáo).

Nhà Lê, được coi là triều đại hưng thịnh duy trì được hơn ba thế kỷ tồn tại tiếp tục xây đắp nền văn hiến quốc gia trên nền tảng củng cố niềm tự hào về Quốc Tổ. Chính dưới triều đại này, đặc biệt dưới thời Lê Thánh Tông, tâm thức về các Vua Hùng dựng nước càng đi sâu vào đời sống tâm linh gắn với tín ngưỡng thờ cúng các vị thành hoàng rải khắp các làng xã thường là các vị thần linh gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc được khởi dựng từ thời đại các Vua Hùng. Vùng đất Tổ trên xã Hy Cương xoay quanh ngọn Nghĩa Lĩnh ngày càng trở nên một linh địa của quốc gia.

Loading...

Thời đại Tây Sơn oai hùng và ngắn ngủi, Hoàng đế Quang Trung cũng kịp ban hành sắc chỉ liên quan đến việc chăm sóc nơi thờ tự và lễ thức Giỗ Tổ trên đất Hy Cương. Rồi ngay cả triều đại vốn cừu thù với Tây Sơn là triều Nguyễn cũng tiếp nối việc thờ cúng Quốc Tổ trong ngót một thế kỷ rưỡi, khi còn tự chủ cũng như lúc đã bị lệ thuộc vào thực dân phương Tây.

Phần lớn những di sản vật thể, các ngôi đền thờ tự trên di tích Đền Hùng ngày nay đựơc trùng tu và xây dựng cũng như tục chọn ngày Giỗ Tổ cũng được thiết lập dưới triều đại này. Tuy đã dời đô vào tận Huế, nhưng vào năm lễ lớn, triều đình đều cử người ra tận xã Hy Cương hành lễ, còn thường niên đều gửi ra 4 yến gạo nếp của triều đình để dân Hy Cương làm bánh dâng ban thờ Quốc Tổ…

Dường như mỗi khi đất nước đứng trước thử thách lớn thì tâm thức hướng về Quốc Tổ càng trở nên một nguồn động lực tinh thần to lớn. Chính vào những năm tháng đất nước ta dưới gót sắt phát xít Nhật và thực dân Pháp đô hộ thì Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ âm thầm hương khói trên Đất Tổ mà còn được các tổ chức yêu nước tham gia Mặt trận Việt Minh đưa về tổ chức một cách trọng thể ngay tại thành phố Hà Nội trong khuôn viên của Việt Nam Học xá (nay là khu Đại học Bách khoa).

Chỉ hai tuần sau ngày Việt Nam độc lập, ngày 25.9.1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã giao cho Bộ Tuyên truyền tổ chức trọng thể ngày Giỗ đức Thánh Trần, biểu tượng của tinh thần chống ngoại xâm và ngày 11.4.1946, ứng với ngày Giỗ Tổ, đích thân người đứng đầu nhà nước cách mạng Việt Nam đã đến dự lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tổ chức tại Việt Nam Học xá còn đoàn đại biểu chính thức của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng lên tận Đất Tổ Phú Thọ để dâng lên Đền Hùng một tấm bản đồ Tổ quốc Việt Nam trọn vẹn lãnh thổ và một thanh gươm để cáo tế với Tổ Tiên lòng quyết tâm bảo vệ nền tự chủ quốc gia.

Ngay từ những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến, những hình tượng “Gươm núi Sóc- Cọc Bạch Đằng” hay tinh thần “Rước ông Gióng vào Nam” đã phát huy như một sức mạnh truyền thống chống giặc ngoại xâm. Để rồi, đến ngày cuộc Kháng chiến thần thánh chống thực dân Pháp toàn thắng, tại Đất Tổ, Bác Hồ đã đưa ra cái nguyên lý thiêng liêng như một nghĩa vụ trao truyền tới mọi thế hệ con dân nước Việt: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

Cái nguyên lý ấy tiếp tục phát huy trong cuộc Kháng chiến chống Mỹ cứu nước để thực hiện trọn vẹn mục tiêu thống nhất nước nhà. Chính trong những năm tháng đầy thử thách và gian khổ hy sinh ấy, cái tinh thần “Bốn ngàn năm lịch sử đang cùng ta đánh Mỹ” không chỉ thúc giục người lính trên mặt trận tiền tiêu, mà đó cũng lại là thời kỳ mà giới khoa học và chính trị không ngừng góp sức tìm tòi, nghiên cứu về tính hiện thực của thời đại các Vua Hùng để lý giải một cách thuyết phục lịch sử hình thành dân tộc, tạo nền tảng khoa học cho lòng tự hào về một dân tộc có cội nguồn, có bản sắc riêng về văn hoá và có chủ quyền trong mối quan hệ với các cộng đồng quốc gia khác trên thế giới…

Với một quốc gia đa dân tộc và tín ngưỡng như Việt Nam ngày nay, tâm thức về các Vua Hùng vượt ra khỏi những truyền thuyết ban đầu gắn với các tộc người Việt; cái nghĩa “đồng bào” rộng lớn mang lại ý niệm về tinh thần đại đoàn kết các cộng đồng dân tộc trong một quốc gia đã trải bao nhiêu thử thách của lịch sử gắn kết lại với nhau trong một số phận chung.

Kể từ thế kỷ XXI này, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương đã thành ngày lễ trọng của quốc gia và tín ngưỡng thờ Quốc Tổ qua thời gian lịch sử biểu hiện như một di sản phi vật thể đặc sắc của Việt Nam. Ngày nay trên cả nước có hàng ngàn nơi thờ Tổ Hùng Vương, hành hương đến Đất Tổ hàng năm thu hút hàng nhiều triệu người…

Đó cũng là nét đặc sắc nhất và có giá trị nhất của Văn hiến Việt Nam mà thực chất chính là cốt cách cơ bản nhất của văn hoá chính trị Việt Nam được hun đúc trong cả một trường kỳ lịch sử mà thời đại chúng ta đã đạt tới một tầm cao mới. Ngày 06/12/2012, tại kỳ họp lần thứ 7, Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể đã chính thức công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ, Việt Nam là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Quyết định của UNESCO công nhận Hồ sơ tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nêu rõ hồ sơ đáp ứng các tiêu chuẩn để được ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của Nhân loại. Quyết định cũng nêu cụ thể: “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” thể hiện lòng tôn kính đối với các bậc tổ tiên và từ đó nâng lên lòng tự hào dân tộc và gắn kết cộng đồng.

Việc ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vào Danh sách Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại sẽ góp phần vào việc công nhận tầm quan trọng của nghi lễ thờ cúng tổ tiên ở nhiều nước khác, qua đó khuyến khích cộng đồng vừa thừa nhận sự tương đồng, đồng thời tạo điều kiện cho sự thúc đẩy tôn trọng đa dạng văn hóa.

Giỗ tổ hùng vương năm 2013( mùng 10 tháng 3 âm lịch) rơi vào ngày 19/04/2013 thứ sáu nên sẽ được nghỉ 3 ngày từ thứ sáu ngày 19/04/2013 đến chủ nhật 21/04/2013. Không có nghỉ bù

Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm 2013 do UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì với sự tham gia của 9 tỉnh, gồm: Lạng Sơn, Hà Nam, Thanh Hoá, Hà Tĩnh, Đắc Lắc, Bình Định, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và Tiền Giang, sẽ diễn ra từ ngày 13.4 đến 19.4.2013 (tức 4/3 đến 10/3 Quý Tỵ).


GIOTOHUNGVUONG UNESCO
Phần lễ bao gồm: Chương trình tôn vinh, đón nhận Bằng công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là di sản phi vật thể đại diện của nhân loại (Truyền hình trực tiếp trên VTV), lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng và Tổ Mẫu Âu Cơ, lễ Giỗ Tổ Lạc Long Quân và khai mạc lễ hội Đền Hùng năm Quý Tỵ – 2013. Phần hội sẽ có nhiều văn hoá – thể thao đặc sắc như: Hội trại văn hoá, Liên hoan hát Xoan và Dân ca Phú Thọ lần thứ 3, giao lưu VHNT với các tỉnh phía Bắc có di sản văn hoá phi vật thể đã được UNESCO công nhận. Thi gói và nấu bánh chưng, giã bánh giầy, triển lãm mỹ thuật của các hoạ sĩ Hàn Quốc và Việt Nam, lễ hội đường phố “Văn hoá đất Tổ Hùng Vương hội tụ và lan toả”, triển lãm ảnh nghệ thuật “Văn hoá đất Tổ – cội nguồn dân tộc Việt Nam”, hội chợ Hùng Vương, thi bơi chải, giải quần vợt hữu nghị Đền Hùng, giải bóng chuyền các đội mạnh toàn quốc – Cúp Hùng Vương, thi bắn nỏ, bắn cung, phóng lao…

Loading...

Leave a Reply

Please Login to comment
  Subscribe  
Nhận thông báo